About this song
A rare historical ballad. An envoy arrives in Ohrid from Constantinople and summons Patriarch Arsenij, so that the Ohrid Archbishopric can be abolished. The aged patriarch gives his flock a farewell and a warning. The song gives the year as 1762; Qwen notes that historians date the abolition of the Ohrid Archbishopric to 1767.
Notes written for this site, partly drafted with an AI assistant. These notes are a draft and have not been checked by a native speaker.
English: from Pesna.org
From Pesna.org (translation: Pesna.org)
| Илјада и седимстотин' | Iljada i sedimstotin' | One thousand seven hundred |
| шесдесет и второ лето | šesdeset i vtoro leto | sixty second summer |
| в Охрида од Цариграда дошел Салаор. | v Ohrida od Carigrada došel Salaor. | to Ohrid, from Constantinople, came Salaor. |
| Еј! Дошел Салаор. | Ej! Došel Salaor. | Hey! Came Salaor. |
| Се претставил пред Арсења | Se pretstavil pred Arsenja | He presented himself to Arsenie, |
| наша патрика честнаго | naša patrika čestnago | our honorable patriarch, |
| и му рек'л слово горко, слово жалостно. | i mu rek'l slovo gorko, slovo žalostno. | and he told him bitter, sad words. |
| Еј! Слово жалосно. | Ej! Slovo žalosno. | Hey! Sad words. |
| Царска волја е да тргнеш | Carska volja e da trgneš | It is Emperor's will for you to go |
| денеска за Цариграда | deneska za Carigrada | to Constantinople today, |
| на тебе од врли Грци, голем поплак е. | na tebe od vrli Grci, golem poplak e. | the evil Greeks complain a lot about you. |
| Еј! Голем поплак е. | Ej! Golem poplak e. | Hey! Complain a lot. |
| Собрал патрик свое стадо | Sobral patrik svoe stado | The patriarch gathered his flock, |
| в црква свјатиј Климентова | v crkva svjatij Klimentova | in the St. Clement's church, |
| благослов им дал последен, р'це заплетил. | blagoslov im dal posleden, r'ce zapletil. | he gave them his last blessing, with praying hands. |
| Еј! Р'це заплетил. | Ej! R'ce zapletil. | Hey! Praying hands. |
| Д'лго време липал старец | D'lgo vreme lipal starec | The old man cried long, |
| в молчење в'сенародно | v molčenje v'senarodno | while the crowd was silent, |
| и по бела брада ронел с'лзи горешти. | i po bela brada ronel s'lzi gorešti. | on his white beard fell burning tears. |
| Еј! С'лзи горешти. | Ej! S'lzi gorešti. | Hey! Burning tears. |
| Слушајте ме мили чеда | Slušajte me mili čeda | Hear me, dear children, |
| јас ќе идам в Цариграда | jas ḱe idam v Carigrada | I will do to Constantinople, |
| на мене од врли Грци голем поплак е. | na mene od vrli Grci golem poplak e. | the evil Greeks complain a lot about me. |
| Еј! Голем поплак е. | Ej! Golem poplak e. | Hey! Complain a lot. |
| Грцкиј патрик ќе ни строши | Grckij patrik ḱe ni stroši | The Greek patriarch will crumb |
| славна Охридска Столица | slavna Ohridska Stolica | our glorious Ohrid Chair, |
| и мене до смрт ќе држи в заточение | i mene do smrt ḱe drži v zatočenie | and will keep me locked until death. |
| Еј! В заточение. | Ej! V zatočenie. | Hey! Locked until death. |
| Ќе прати владици Грци | Ḱe prati vladici Grci | He will send Greek bishops, |
| лицем светци срцем в'лци | licem svetci srcem v'lci | with faces like saints and hearts like wolves, |
| ќе ве дават, ќе ве стрижат, ќе м'лзат до крв. | ḱe ve davat, ḱe ve strižat, ḱe m'lzat do krv. | they'll strangle and shave you and milk your blood. |
| Еј! Ќе молзат до крв. | Ej! Ḱe molzat do krv. | Hey! Milk your blood. |
| Меѓу народа ќе сејат | Meǵu naroda ḱe sejat | Among the people they'll plant |
| несогласје и раздори, | nesoglasje i razdori, | disagreements and discords, |
| да се мразат син со татка и со брата брат. | da se mrazat sin so tatka i so brata brat. | a son will hate his father, and a brother his brother. |
| Еј! И со брата брат. | Ej! I so brata brat. | Hey! A brother his brother. |
| И ќе викнете до Бога | I ḱe viknete do Boga | And you will cry to God |
| и крило не ќе најдете, | i krilo ne ḱe najdete, | but you won't find a wing, |
| смирени ќе наведете глави доземи. | smireni ḱe navedete glavi dozemi. | so you will keep your heads down to the ground. |
| Еј! Глави до земи. | Ej! Glavi do zemi. | Hey! Heads down to the ground. |
| Ќе ми бидете сираци, | Ḱe mi bidete siraci, | You will be orphans, |
| така било написано. | taka bilo napisano. | for that was written. |
| Елате ми да ве гушнам за последен п'т. | Elate mi da ve gušnam za posleden p't. | Come to me, I want to hug you for the last time. |
| Еј! За последен пат. | Ej! Za posleden pat. | Hey! For the last time. |
| Ч'рна т'га поразила | Č'rna t'ga porazila | A black sorrow overwhelmed |
| старо, младо, м'жи, жени, | staro, mlado, m'ži, ženi, | old, young, men and women, |
| Вси со р'це заплетени с'лзи проливат. | Vsi so r'ce zapleteni s'lzi prolivat. | everyone is with praying hands, shed tears. |
| Еј! Солзи поливат. | Ej! Solzi polivat. | Hey! Shed tears. |
| Тој ги гушка, тие тажни | Toj gi guška, tie tažni | He hugs them, they are sad, |
| му целуват десна р'ка | mu celuvat desna r'ka | they kiss his right hand, |
| и од р'ка как' од извор с'лзи се лејат. | i od r'ka kak' od izvor s'lzi se lejat. | and from the hand, like from a spring, tears flow. |
| Еј! Солзи се лејат. | Ej! Solzi se lejat. | Hey! Tears flow. |
| Вјахнал Патрик брза коња | Vjahnal Patrik brza konja | The patriarch rode his fast horse, |
| и неволно уп'тил се. | i nevolno up'til se. | and started his journey. |
| Тога грмкиј плач народен небо процепил. | Toga grmkij plač naroden nebo procepil. | Then a thundering cry from the people split the sky in half. |
| Еј! Небо процепил. | Ej! Nebo procepil. | Hey! Split the sky in half. |
| Умилил се чесниј Патрик, | Umilil se česnij Patrik, | The honorable patriarch stopped, |
| свалил шапка навезана, | svalil šapka navezana, | took off his embroidered hat, |
| погледал на сино небо, љуто прок'лнал. | pogledal na sino nebo, ljuto prok'lnal. | looked at the blue sky, and cursed with anger. |
| Еј! Љуто проколнал: | Ej! Ljuto prokolnal: | Hey! Cursed with anger. |
| „Ох! послушај, милиј Боже! | „Oh! poslušaj, milij Bože! | "Oh, hear me, dear God! |
| Аир никогаш да немаат | Air nikogaš da nemaat | May never find peace, |
| Стамче беј и Бујар Лигдо, Пејко челеби! | Stamče bej i Bujar Ligdo, Pejko čelebi! | Stamche Bey and Bujar Ligdo, Peyko Chelebi"! |
| Еј! Пејко челеби. | Ej! Pejko čelebi. | Hey! Peyko Chelebi. |
| Милостивиј Бог послушал | Milostivij Bog poslušal | The merciful God heard |
| патричка горешта клетва, | patrička gorešta kletva, | patriarch's bitter curse, |
| слава нивна, семе нивно погубил со шум. | slava nivna, seme nivno pogubil so šum. | and their honor, their seed, he executed with thunder. |
| Еј! Погубил со шум. | Ej! Pogubil so šum. | Hey! He executed with thunder. |
| И сега во куќи нивни | I sega vo kuḱi nivni | And even now in their houses |
| ткае пајак пајажина | tkae pajak pajažina | the spider builds his web, |
| и во пусти стреи нивни хукаат утови. | i vo pusti strei nivni hukaat utovi. | and on the empty rooftops owls a hoot. |
| Еј! Хукаат утови. | Ej! Hukaat utovi. | Hey! Owls a hoot. |
Listen
Performers on Pesna.org: Ансамбл Билјана, Венко Пашовски, Мизар, Митко Колјушевски, Наум Бурназ, Сашо Гигов - Гиш
Audio samples on Pesna.org