English: machine translation, not checked by a native speaker
| Темен се облак зададе | Temen se oblak zadade | A dark cloud approached |
| на врв Пелистер планина. | na vrv Pelister planina. | over the peak of Pelister mountain. |
| Под облак орле леташе, | Pod oblak orle letaše, | Under the cloud an eagle flew, |
| црвено знаме носеше, | crveno zname noseše, | it carried a red flag, |
| крвави солзи ронеше. | krvavi solzi roneše. | it shed bloody tears. |
| Орлето грачи, говори: | Orleto grači, govori: | The eagle screeches, speaks: |
| - „Станвајте, браќа, не спијте, | - „Stanvajte, braḱa, ne spijte, | - "Get up, brothers, do not sleep, |
| од сон се разбудувајте! | od son se razbuduvajte! | wake up from sleep! |
| Турчин реформи не дава, | Turčin reformi ne dava, | The Turk does not grant reforms, |
| купува пушки мамѕери | kupuva puški mamdzeri | he buys Mauser rifles |
| сос долги бојни ножови! | sos dolgi bojni nožovi! | with long battle knives! |
| Станвајте, браќа, не спијте, | Stanvajte, braḱa, ne spijte, | Get up, brothers, do not sleep, |
| сос него да се биеме!“ | sos nego da se bieme!“ | let us fight with him!" |
| На врв Пелистер планина | Na vrv Pelister planina | On the peak of Pelister mountain |
| над четничката рамнина, | nad četničkata ramnina, | above the rebel plain, |
| кај Пупучево кладенче, | kaj Pupučevo kladenče, | at the Pupuchevo spring, |
| там' седеја три војводи, | tam' sedeja tri vojvodi, | there sat three voivodes, |
| три војводи за слобода. | tri vojvodi za sloboda. | three voivodes for freedom. |
| Први војвода ми беше | Prvi vojvoda mi beše | The first voivode was |
| тој Даме Груев војвода; | toj Dame Gruev vojvoda; | voivode Dame Gruev; |
| втори војвода ми беше | vtori vojvoda mi beše | the second voivode was |
| војвода Алексо Турунџов; | vojvoda Alekso Turundžov; | voivode Alekso Turundzhov; |
| трети војвода ми беше | treti vojvoda mi beše | the third voivode was |
| војвода Ѓурчин Сланчанец. | vojvoda Ǵurčin Slančanec. | voivode Gjurchin Slanchanec. |
| Војвода Гурчин Сланчанец | Vojvoda Gurčin Slančanec | Voivode Gjurchin Slanchanec |
| в' раце ми држи дуљбија. | v' race mi drži duljbija. | holds a spyglass in his hands. |
| Рипна Алексо на нозе | Ripna Alekso na noze | Alekso jumped to his feet |
| и зеде да ми зборува: | i zede da mi zboruva: | and began to speak: |
| - „Слушајте, браќа војводи, | - „Slušajte, braḱa vojvodi, | - "Listen, brother voivodes, |
| што збор зборува орлето, | što zbor zboruva orleto, | what the eagle says, |
| солзи крвави ми рони, | solzi krvavi mi roni, | it sheds bloody tears, |
| в уста ми носи знамето“. | v usta mi nosi znameto“. | it carries the flag in its mouth". |
| Орлето грачи, говори: | Orleto grači, govori: | The eagle screeches, speaks: |
| „Четите да ѝ збериме | „Četite da ì zberime | "Let us gather the bands |
| горе Пелистер планина“. | gore Pelister planina“. | up on Pelister mountain". |
| Рипна Сланчанец на нозе, | Ripna Slančanec na noze, | Slanchanec jumped to his feet, |
| в' раце ми држи дуљбија, | v' race mi drži duljbija, | holding a spyglass in his hands, |
| се тој ми гледа низ поле, | se toj mi gleda niz pole, | he keeps looking across the field, |
| низ тоа поле Битолско. | niz toa pole Bitolsko. | across that field of Bitola. |
| Едно ми време догледа, | Edno mi vreme dogleda, | After a while he made out |
| догледа силна потера: | dogleda silna potera: | a strong pursuit: |
| Сите сос' бели атови, | Site sos' beli atovi, | all on white horses, |
| сите сос' пушки мамѕери | site sos' puški mamdzeri | all with Mauser rifles |
| и с' тие долги ножови. | i s' tie dolgi nožovi. | and those long knives. |
| Рипна ми Груев на нозе, | Ripna mi Gruev na noze, | Gruev jumped to his feet, |
| в раце ми зеде малихер, | v race mi zede maliher, | took a Mannlicher in his hands, |
| двајсипет пати испука, | dvajsipet pati ispuka, | fired twenty-five times, |
| дур' да се зберат четите. | dur' da se zberat četite. | until the bands could gather. |
| Дофтасаја ми четите | Doftasaja mi četite | The bands arrived |
| на чело с' Ѓорѓи Сугарев | na čelo s' Ǵorǵi Sugarev | at the head Gjorgji Sugarev |
| сос' триста души кумити | sos' trista duši kumiti | with three hundred men, best men, |
| горе в' Пелистер планина. | gore v' Pelister planina. | up on Pelister mountain. |
| Таму се тие удрија, | Tamu se tie udrija, | There they clashed, |
| ситички и загубија, | sitički i zagubija, | and all of them were lost, |
| ни еден жив не се врати. | ni eden živ ne se vrati. | not one returned alive. |
| Даме ми распна знамето, | Dame mi raspna znameto, | Dame unfurled the flag, |
| под знаме собра четници, | pod zname sobra četnici, | under the flag he gathered the fighters, |
| голем подарок им даде, | golem podarok im dade, | gave them a great gift, |
| зашчо се братски бореа, | zaščo se bratski borea, | because they fought like brothers, |
| ни еден не се издаде. | ni eden ne se izdade. | not one betrayed himself. |
Translator's notes
Ilinden-era revolutionary song naming Dame Gruev, Alekso Turundzhov and Gjurchin Slanchanec; no named author, so translated. 'четничката рамнина', 'кумити' as best men and 'малихер' as Mannlicher are my reading; 'ни еден не се издаде' is also my reading.
Listen
Performers on Pesna.org: Александар Тарабунов
Audio samples on Pesna.org