Песна 1004
Славеј песна запејало
Slavej pesna zapejalo · The Nightingale Began a Song
English: machine translation, not checked by a native speaker
| Славеј песна запејало, песна пее, нарачува: | Slavej pesna zapejalo, pesna pee, naračuva: | The nightingale began a song, he sings a song, he warns: |
| - Ја, бегајте стари, млади, Турци земја ќе попленат. | - Ja, begajte stari, mladi, Turci zemja ḱe poplenat. | - Flee, old and young, the Turks will plunder the land. |
| Што е старо - ќе загубат, што е младо - ќе потурчат, | Što e staro - ḱe zagubat, što e mlado - ḱe poturčat, | What is old they will destroy, what is young they will turn Turk, |
| мали деца ќе одведат в' турска земја да ги турчат. | mali deca ḱe odvedat v' turska zemja da gi turčat. | small children they will lead off to the Turkish land to turn them Turk. |
| Уште славеј не допеја, пристигнале јаничари, | Ušte slavej ne dopeja, pristignale janičari, | The nightingale had not yet finished when the janissaries arrived, |
| наша земја попленија, старците ги загубија. | naša zemja poplenija, starcite gi zagubija. | they plundered our land, they killed the old ones. |
| Младите ги потурчија, децата ги одведоја, | Mladite gi poturčija, decata gi odvedoja, | They turned the young ones Turk, they led the children away, |
| ми зедоја два близнака, брат и сестра, Јане и Јанка. | mi zedoja dva bliznaka, brat i sestra, Jane i Janka. | they took two twins, a brother and sister, Jane and Janka. |
| Јанета го одведоја кај што сонце ми огрева, | Janeta go odvedoja kaj što sonce mi ogreva, | They led Jane away to where the sun rises, |
| Јанка ми ја однесоа кај што сонце ми зајдува. | Janka mi ja odnesoa kaj što sonce mi zajduva. | they carried Janka off to where the sun sets. |
| Нивна мајка солзи рони, солзи рони, коси корне, | Nivna majka solzi roni, solzi roni, kosi korne, | Their mother sheds tears, sheds tears, tears out her hair, |
| си остана да си кука како црна кукавица. | si ostana da si kuka kako crna kukavica. | she stayed behind to lament like a black cuckoo. |
| Ми раснаа два близнака, настанаја за женење, | Mi rasnaa dva bliznaka, nastanaja za ženenje, | The two twins grew up, the time came for marrying, |
| Јане појде да се жени, нигде мома не бендиса, | Jane pojde da se ženi, nigde moma ne bendisa, | Jane set out to marry, nowhere did a girl please him, |
| кај што сонце ми заоѓа, па ја виде лична Јана | kaj što sonce mi zaoǵa, pa ja vide lična Jana | where the sun sets, there he saw lovely Jana, |
| Јана грее како сонце. | Jana gree kako sonce. | Jana shines like the sun. |
| Јане сестра не си познал, си ја зеде за невеста, | Jane sestra ne si poznal, si ja zede za nevesta, | Jane did not recognize his sister, he took her as his bride, |
| постигнаја машко дете, машко дете, лута змија, | postignaja maško dete, maško dete, luta zmija, | they had a male child, a male child, a fierce snake, |
| дење - ноќе сè да плаче. Проговара лична Јана: | denje - noḱe sè da plače. Progovara lična Jana: | day and night he cries nonstop. Lovely Jana speaks: |
| - Ејди Јане, домаќине, иди Јане на нов пазар. | - Ejdi Jane, domaḱine, idi Jane na nov pazar. | - Come, Jane, master of the house, go, Jane, to the new market. |
| Иди Јане на нов пазар, да си купиш измеќарка, | Idi Jane na nov pazar, da si kupiš izmeḱarka, | Go, Jane, to the new market, to buy a nursemaid, |
| да го лула машко дете, да го лула, да го бања. | da go lula maško dete, da go lula, da go banja. | to rock the male child, to rock him, to bathe him. |
| Јане ојде на нов пазар, па си купи измеќарка, | Jane ojde na nov pazar, pa si kupi izmeḱarka, | Jane went to the new market and bought a nursemaid, |
| не ми била измеќарка, туку била нивна мајка. | ne mi bila izmeḱarka, tuku bila nivna majka. | the nursemaid was none other than their mother. |
| Мајка Јане го познала, па отиде да му лула, | Majka Jane go poznala, pa otide da mu lula, | The mother recognized Jane, and went to rock for him, |
| да му лула машко дете, машко дете, нејно внуче. | da mu lula maško dete, maško dete, nejno vnuče. | to rock his male child, male child, her own grandchild. |
| Па избања машко дете и го лула и си пее: | Pa izbanja maško dete i go lula i si pee: | She bathed the male child and rocked him and sang: |
| - Нани, нани, мило внуче, од моите два близнака. | - Nani, nani, milo vnuče, od moite dva bliznaka. | - Sleep, sleep, dear grandchild, of my two twins. |
| Јана платно ми ткаеше, па заслуша измеќарка | Jana platno mi tkaeše, pa zasluša izmeḱarka | Jana was weaving cloth and listened to the nursemaid, |
| каква песна она пее, па му кажа на Јанета: | kakva pesna ona pee, pa mu kaža na Janeta: | what song she was singing, and told Jane: |
| - Ејди Јане, домаќине, слушај Јане измеќарка, | - Ejdi Jane, domaḱine, slušaj Jane izmeḱarka, | - Come, Jane, master of the house, listen, Jane, to the nursemaid, |
| каква песна она пее, песна пее, солзи лее. | kakva pesna ona pee, pesna pee, solzi lee. | what song she is singing, she sings a song, she sheds tears. |
| Кога Јане ми ја дочул, ја распраша стара мајка, | Koga Jane mi ja dočul, ja raspraša stara majka, | When Jane heard her, he questioned the old mother, |
| стара мајка му кажала: - Јане сине, Јано ќерко, | stara majka mu kažala: - Jane sine, Jano ḱerko, | the old mother told him: - Jane my son, Jana my daughter, |
| јас сум, Јане, ваша мајка! Тогаш ми се прегрнале, | jas sum, Jane, vaša majka! Togaš mi se pregrnale, | I am, Jane, your mother! Then they embraced, |
| дробни солзи пролеале и среќно си живејале. | drobni solzi proleale i sreḱno si živejale. | shed fine tears and lived happily. |
Translator's notes
Traditional ballad of twins separated and unknowingly married; 'ми' is a filler in many lines. 'Лута змија' (fierce snake, i.e. a very fussy child) and 'се дење - ноќе сè да плаче' are my reading.
Listen
Performers on Pesna.org: Васка Илиева
Audio samples on Pesna.org
Lyrics: Pesna.org (folk lyrics in the public domain; site content CC BY). View on Pesna.org